§Series III · Appendix
NL-EN Glossary — Series III
Dutch-English reference list for central concepts, paper titles and institutional names
This glossary is intrinsically bilingual: it lists Dutch source terms with their English equivalents (and back). The body below is identical to the Dutch version at reeks-iii/glossarium.
§ 01 · Centrale concepten
| Nederlands | English | Toelichting |
|---|---|---|
| borging | embedding | De duurzame verankering van een interventie in structuur, personen en processen, zodanig dat zij blijft staan zonder voortdurende aandacht. Centrale KPI in De Richting van de Beweging, hoofdstuk 9. |
| doenvermogen | doenvermogen (the practical capacity of citizens to navigate administrative procedures, also when under stress) | Term uit WRR-rapport 97, Weten is nog geen doen (2017). Onvertaald gehouden in EN als term-of-art. |
| doorwerking | reverberation | De geleefde gevolgen van bestuurlijk handelen voor het private leven van burgers. Series II is getiteld Doorwerking; in EN op eerste vermelding als Doorwerking (Reverberations) gegloss, daarna naar smaak Doorwerking of reverberation. |
| frictie | friction | In de zin van rent-seeking-literatuur. Engelse term wordt in NL behouden waar het uit Galbraith of Mazzucato/Collington stamt; elders frictie. |
| gemanifesteerde voorkeur | manifested preference | Voltooid deelwoord, niet manifest preference (dat in EN visible of evident betekent). |
| gestolde uitkomst | congealed outcome | Niet solidified. Frozen en stiffened worden niet gebruikt. |
| Het Hofje aan de Vliet | Het Hofje aan de Vliet | Onvertaalde projectnaam uit Nº 03. |
| iatrogenese | iatrogenesis | Illich-term. Bestuurlijke iatrogenese → administrative iatrogenesis. |
| meebewegen (Aiki) | moving with the energy | Niet going-along of going with the flow. Term uit Aiki-methode in De Richting van de Beweging. |
| méconnaissance | méconnaissance / misrecognition | Bourdieu-term, in beide talen onvertaald gelaten of als misrecognition gegloss. |
| optimalisatie-asymmetrie | optimisation asymmetry | UK spelling. |
| oprechte stem | sincere voice | |
| oprechtheid | sincerity | |
| probleemveroorzaker als oplossingsleverancier | problem-causer as solution-provider | Niet cause as solution provider; de tweelid-compoundvorm wordt gehandhaafd. |
| profit-seeking, rent-seeking | profit-seeking, rent-seeking | Engelse origin-termen onvertaald. |
| revealed preference | revealed preference | Samuelson-term, onvertaald. |
| vorm-laundering | form-laundering | Met koppelteken, ook in EN-titels en body. |
| woordcontinuïteit | word continuity | Niet verbal continuity. |
| zienswijze | formal view (zienswijze) | Juridisch instrument, niet viewpoint. |
§ 02 · Paper-titels Reeks III
| Nº | Nederlands | English | Patroon |
|---|---|---|---|
| 01 | De oprechte stem | The Sincere Voice | meta-patroon |
| 02 | De gestolde uitkomst als gemanifesteerde voorkeur | The Congealed Outcome as Manifested Preference | Patroon 1 |
| 03 | De woordcontinuïteit die de materiële breuk maskeert | Word Continuity that Masks the Material Rupture | Patroon 2 |
| 04 | De optimalisatie-asymmetrie | The Optimisation Asymmetry | Patroon 3 |
| 05 | De probleemveroorzaker als oplossingsleverancier | The Problem-Causer as Solution-Provider | Patroon 4 |
| 06 | De vorm-laundering | Form-Laundering | Patroon 5 |
| 07 | Synthese | Synthesis | — |
§ 03 · Manuscript- en boektitels
In EN-papers worden onderstaande Nederlandse titels canonical gehouden, met op eerste vermelding een Engelse gloss in cursief tussen haakjes; daarna de Nederlandse titel zonder gloss.
| Nederlands | English (gloss) |
|---|---|
| Allemaal Ontheemd | Allemaal Ontheemd (geen gevestigde Engelse titel; werkvertaling: All of Us Displaced) |
| Decline and Revival | Decline and Revival (al Engelstalig) |
| De Richting van de Beweging: Interim-Management in de Publieke Sector | De Richting van de Beweging: Interim-Management in de Publieke Sector (The Direction of the Movement: Interim Management in the Public Sector) |
| Gedissocieerde Organisaties (Reeks I) | Dissociated Organisations (Series I) |
| Limbic Literacy | Limbic Literacy (al Engelstalig) |
| The Discriminating Eye (pamflet) | The Discriminating Eye (al Engelstalig; in NL handhaven, geen Nederlandse vertaling van de pamflettitel) |
§ 04 · Institutionele namen
In EN-papers worden onderstaande Nederlandse afkortingen op eerste vermelding voorzien van een Engelse gloss tussen haakjes; daarna kortweg de afkorting.
| Afkorting | Voluit | Engelse gloss |
|---|---|---|
| ABD | Algemene Bestuursdienst | Senior Civil Service |
| ACM | Autoriteit Consument en Markt | Authority for Consumers and Markets |
| BAG | Basisregistratie Adressen en Gebouwen | Dutch property registry |
| BPM | Belasting van Personenauto’s en Motorrijwielen | Dutch passenger-car purchase tax |
| Bbl | Besluit bouwwerken leefomgeving | Buildings Decree under the Environment and Planning Act |
| Belastingdienst | — | Dutch Tax and Customs Administration |
| BZK | Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | Ministry of the Interior and Kingdom Relations |
| CBL | Centraal Bureau Levensmiddelenhandel | Dutch grocery retailers’ association |
| CBS | Centraal Bureau voor de Statistiek | Statistics Netherlands |
| DBC | Diagnose-Behandel-Combinatie | Dutch healthcare diagnostic-treatment combination billing unit |
| Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd | — | Health and Youth Care Inspectorate |
| ISDE | Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing | Investment subsidy for sustainable energy |
| MRB | Motorrijtuigenbelasting | Dutch road tax |
| NZa | Nederlandse Zorgautoriteit | Dutch Healthcare Authority |
| Omgevingswet | — | Environment and Planning Act |
| OZB | Onroerendezaakbelasting | Dutch property tax |
| PBL | Planbureau voor de Leefomgeving | Netherlands Environmental Assessment Agency |
| Roemernorm | — | Roemer norm: a 10 per cent ceiling on external hiring as a share of personnel expenditure, named after the 2010 Roemer motion |
| SCP | Sociaal en Cultureel Planbureau | Netherlands Institute for Social Research |
| SDE+, SDE++ | Stimulering Duurzame Energieproductie | Renewable energy production subsidy scheme |
| SKAL | SKAL Biocontrole | Dutch organic-certification authority |
| TNO | Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek | Netherlands Organisation for Applied Scientific Research |
| Toeslagenaffaire | — | childcare benefits scandal |
| Tweede Kamer | — | House of Representatives |
| UWV | Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen | Employee Insurance Agency |
| VBAR | Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden | Clarification of Employment Relationships and Legal Presumption Act |
| Wgr | Wet gemeenschappelijke regelingen | Joint Arrangements Act |
| Wibz | Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders | Integrity of Operations of Care and Youth Service Providers Act |
| Wmo | Wet maatschappelijke ondersteuning | Social Support Act |
| WNT | Wet normering topinkomens | Senior Officials Pay Cap Act |
| WoON | WoON-onderzoek | Dutch Housing Survey |
| WRR | Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid | Scientific Council for Government Policy |
| zienswijze | — | formal view (Dutch administrative-law instrument) |
§ 05 · Diagnostische en bestuurlijke termen
| Nederlands | English |
|---|---|
| aanbestedingscyclus | procurement cycle |
| burgerberaad | citizens’ assembly |
| centrumgemeente | centre municipality (the regional lead municipality for a designated policy domain) |
| decentralisatie | decentralisation |
| doxa | doxa |
| feedback-loop | feedback loop |
| frame-document | frame document |
| gemeenschappelijke regeling | joint arrangement |
| habitus | habitus |
| inspraakavond | consultation evening |
| keten van procedureel correcte schakels | chain of procedurally correct links |
| meta-patroon | meta-pattern |
| participatiebedrijf | social employment company |
| samenwerkingsverband (passend onderwijs) | regional partnership (inclusive education) |
| straat-ambtenaar | street-level bureaucrat |
| veranderkleuren (De Caluwé en Vermaak) | change colours |
| Vinex / Vinex-wijk | Vinex / Vinex neighbourhood |
| vorm-patroon | form-pattern |
| WoON-tabel | WoON table |
| wijkteam | neighbourhood team |
§ 06 · Conventies in vertaling
Onvertaalbaar gehouden Nederlandse termen. Bij eerste vermelding cursief en gegloss; daarna kortweg in cursief of normaal. Toepasselijk op: borging, doenvermogen, doorwerking, zienswijze, Bbl, Wmo, Omgevingswet, Belastingdienst, toeslagenaffaire, gemeenschappelijke regeling.
Aanhalingstekens. In NL enkele aanhalingstekens voor citaten (‘Dit is wat onze inwoners willen’), in EN dubbele aanhalingstekens (“This is what our residents want”).
Spelling. UK English in alle Engelse papers (optimisation, organisation, behaviour, recognise, programme, centre).
Cijfernotatie. Cijfers boven 20 in cijfers, voluit tot en met 20. Decimalen altijd in cijfers met komma in NL (5,1 procent), met punt in EN (5.1 per cent). Grote bedragen in compactvorm (€2,29 miljard / €2.29 billion), niet in voluitgeschreven Nederlandse compounds.
Em-dashes. In NL spaarzaam, bij voorkeur komma’s of punt + nieuwe zin. In EN inzetbaar, sparingly.
Anderstalige citaten. Frans- en Duitstalige citaten in originele taal met Engelse vertaling in voetnoot.